Pod koniec lat 2010. i na początku lat 2020. dieta roślinna była jednym z najgłośniejszych tematów w gastronomii i branży spożywczej. Na sklepowych półkach przybywało zamienników mięsa, restauracje rozbudowywały wegańskie menu, a producenci szukali sposobów, by przekonać do nich kolejnych klientów. Dziś część tych produktów sprzedaje się słabiej, a w badaniach ubywa osób deklarujących weganizm czy wegetraianizm. Czy zainteresowanie jedzeniem roślinnie rzeczywiście słabnie? Dane z Polski i świata pokazują bardziej złożony obraz.
Zmiana nie musi oznaczać powrotu do dawnych nawyków. Ktoś może zrezygnować z roślinnych burgerów, ale nadal kupować tofu i napoje owsiane. Ktoś inny ograniczy mięso w tygodniu, nie nazywając siebie fleksitarianinem. Jeszcze ktoś spróbuje diety wegańskiej przez miesiąc, ale nie będzie jej kontynuować. Dlatego warto rozdzielić deklaracje dotyczące sposobu odżywiania od tego, jakie są faktyczne decyzje zakupowe.
Światowy Dzień Wegan, obchodzony 1 listopada, to dobry moment, by sprawdzić, jak zmieniły się wybory konsumentów i co te zmiany oznaczają dla producentów żywności oraz dla gastronomii.
Ilu jest wegetarian i wegan na świecie? Dane z USA i Europy
W Stanach Zjednoczonych odsetek osób deklarujących wegetarianizm i weganizm jest stosunkowo niewielki. Według amerykańskiego instytutu badawczego Gallup w 2023 roku 4% dorosłych Amerykanów deklarowało wegetarianizm, a 1% – weganizm. W sondażu przeprowadzonym na próbie 1015 osób wyniki porównano z pomiarami z 2012 i 2018 roku. W obu przypadkach odsetek deklaracji był niższy w 2023 roku niż w poprzednich latach. Nie oznacza to jednak, że w takim samym stopniu zmieniła się faktyczna dieta Amerykanów.
Podobny sygnał płynie z Europy. Według danych GWI (GlobalWebIndex), cytowanych przez Mediacat, w ciągu dwóch lat do 2023 roku liczba osób określających się jako weganie spadła w Europie o 29%, a w Wielkiej Brytanii o 15%. Wśród czynników wymienianych w analizie znalazły się rosnące koszty życia i słabnące zainteresowanie tematami ekologicznymi.
Jednocześnie nie wszyscy konsumenci chcą wybierać między dietą mięsną a całkowicie roślinną. Według GWI 14% Europejczyków określa się jako fleksitarianie, czyli osoby ograniczające mięso bez całkowitego wykluczania go z diety. To dwa razy więcej niż łączny odsetek wegan, wegetarian i pescetarian, wynoszący 7%.
Popularność takich deklaracji nie oznacza automatycznie, że wszyscy fleksitarianie jedzą mniej mięsa w porównaniu z poprzednimi latami. Pokazuje jednak, że dla części konsumentów bardziej naturalnym wyborem może być elastyczne podejście do diety niż całkowita rezygnacja z produktów odzwierzęcych.
Zainteresowanie kuchnią roślinną nie zniknęło też z codziennych wyborów. Według szacunków organizatorów Veganuary, opartych na badaniach w 12 krajach, w styczniu 2026 roku około 30 mln osób na świecie spróbowało produktów wegańskich (Veganuary). To liczba uczestników lub osób deklarujących próbę, a nie osób, które na stałe przeszły na weganizm. W badaniu nie uwzględniono Polski.
źródło: news.gallup.com
Ilu wegetarian jest w Polsce? Trudno o jedną liczbę
W Polsce odpowiedź na pytanie o liczbę wegetarian zależy przede wszystkim od tego, jak sformułowano pytanie w badaniu. Panel Ariadna z 2019 roku wykazał, że 8,4% dorosłych Polaków stosowało w poprzednim miesiącu dietę wegetariańską lub wegańską. 6,6% deklarowało wegetarianizm, a 1,8% – weganizm (Notes from Poland).
W badaniu UCE Research, Grupy Blix i Proxi.cloud z 2026 roku 2,5% respondentów zadeklarowało całkowite wyeliminowanie mięsa i wędlin (Rzeczpospolita). Nie oznacza to jednak, że liczba wegetarian w Polsce spadła trzykrotnie. Badania dotyczą różnych deklaracji i nie można ich bezpośrednio porównywać. W dostępnych opisach nie podano również wielkości próby dla badania z 2026 roku.
Ciekawy jest za to wiek osób wybierających dietę bezmięsną. Według analizy Polskiego Instytutu Ekonomicznego, opartej na danych z 2019 roku, połowa polskich wegetarian miała 34 lata lub mniej (Bankier). Wśród osób w wieku 18-24 lata blisko co piąta nie jadła mięsa przez miesiąc. W starszych grupach odsetek ten wynosił około 10%.
Młodsze pokolenie pozostaje więc ważnym punktem odniesienia dla rynku żywności roślinnej, choć same dane nie przesądzają, czy zainteresowanie dietą bezmięsną w tej grupie rośnie, czy maleje. O zmianach w podejściu do jedzenia roślinnego piszemy również w artykule o nowej fali kuchni roślinnej.
Badanie z 2026 roku pokazuje ponadto, że mięso nadal pozostaje stałym elementem diety większości Polaków. 84,9% respondentów je mięso lub wędliny co najmniej raz w tygodniu. 54,7% deklaruje, że spożywa ich tyle samo co dwa-trzy lata wcześniej, 21,8% – nieco mniej, a 20,4% – więcej. Ograniczanie mięsa dotyczy zatem części konsumentów, ale nie oznacza powszechnej zmiany przyzwyczajeń.
Sprzedaż zamienników mięsa spada, ale nie wszędzie
Zmiany w podejściu do diety widać również na sklepowych półkach. Według danych YouGov wartość sprzedaży roślinnych zamienników mięsa w Polsce spadła w 2024 roku o ponad 10%. W tym samym czasie wartość sprzedaży mięsa i wędlin wzrosła o 3,6%, przerywając sześcioletni okres spadków (Rzeczpospolita). Wzrost sprzedaży mięsa wynikał głównie ze zmian wartościowych – ilościowo sprzedaż mięsa czerwonego zwiększyła się o około 1%.
W 2026 roku Aldi Polska informowało z kolei o wzroście sprzedaży mięsa o ponad 22%, a wędlin o ponad 15%. Bez informacji o okresie porównawczym i sposobie pomiaru tych wzrostów trudno jednak zestawiać je bezpośrednio z danymi dotyczącymi całego rynku.
W Europie sytuacja wygląda różnie w zależności od kraju. Analiza GFI Europe (The Good Food Institute Europe), oparta na danych Circana, wykazała, że w 2025 roku wolumen sprzedaży produktów roślinnych wzrósł we Francji, Niemczech, Włoszech i Hiszpanii. W Holandii odnotowano niewielki spadek, a w Wielkiej Brytanii – wyraźniejsze zmniejszenie sprzedaży (GFI Europe).
W większości analizowanych kategorii zmniejszyła się różnica cen między produktami roślinnymi a ich zwierzęcymi odpowiednikami. Nie oznacza to jednak, że cena przestała być barierą. Dla konsumentów liczą się również smak, skład i to, czy produkt rzeczywiście sprawdza się w codziennym gotowaniu.
Warto też pamiętać, że zamienniki mięsa to tylko część rynku żywności roślinnej. Słabsza sprzedaż burgerów czy roślinnych kiełbas nie musi oznaczać, że konsumenci rzadziej kupują tofu, strączki lub inne produkty, które nie próbują naśladować mięsa. Bez danych z podziałem na kategorie trudno mówić o kondycji całego rynku.
źródło: gfieurope.org
Dlaczego część osób rezygnuje z diety roślinnej?
Decyzja o zmianie diety rzadko sprowadza się do jednego czynnika. W badaniach dotyczących wyborów żywieniowych powracają kwestie ceny, smaku, przyzwyczajeń i wygody. Gdy rosną koszty życia, konsumenci uważniej porównują ceny produktów. Jeśli roślinny zamiennik jest droższy od tradycyjnego odpowiednika, a przy tym nie spełnia oczekiwań smakowych, trudniej przekonać do niego osoby, które nie mają silnej motywacji do ograniczania mięsa.
Znaczenie ma również codzienna organizacja posiłków. W Polsce obiad z mięsem wciąż jest mocno zakorzenionym zwyczajem, na co zwracają uwagę eksperci Grupy Blix. Zmiana takiego modelu wymaga nie tylko nowych produktów, lecz także pomysłów na dania, które będą atrakcyjne i łatwe do przygotowania.
Nie każdy, kto rezygnuje z wegetarianizmu, wraca przy tym do jedzenia mięsa przy każdym posiłku. Część osób wybiera rozwiązanie pośrednie: je mięso rzadziej, ale nie eliminuje go całkowicie. Fleksitarianizm pozwala zmieniać proporcje w diecie bez konieczności przyjmowania sztywnych zasad.
Co to oznacza dla rynku i gastronomii?
Dane nie potwierdzają końca kuchni roślinnej. Pokazują raczej, że deklarowany weganizm i wegetarianizm nie wystarczają, by ocenić zainteresowanie produktami roślinnymi. Dla producentów oznacza to konieczność konkurowania smakiem, ceną i jakością, a nie wyłącznie oznaczeniem „vegan” na opakowaniu.
Podobne wyzwanie stoi przed gastronomią. Dania roślinne mogą trafiać do osób, które nie wykluczają mięsa, ale chcą urozmaicić swój jadłospis. Nie zawsze muszą przypominać burgery, kiełbasy czy kotlety. Warzywa, strączki, grzyby i fermentowane składniki dają szefom kuchni wiele możliwości budowania smaku i tekstury. O tym, jak uzyskać głęboki smak bez mięsa, piszemy w artykule o umami w kuchni roślinnej.
Zmiany w sposobie odżywiania widać także w innych kategoriach produktów. W osobnym tekście analizujemy, dlaczego Polacy wybierają roślinne zamienniki mleka. Kolejnym obszarem rozwoju rynku jest mięso hodowane komórkowo, choć jego znaczenie dla konsumentów i gastronomii zależy między innymi od kosztów produkcji, regulacji i dostępności.
Podsumowanie
Po okresie dużego zainteresowania dietą roślinną rynek mierzy się z bardziej zróżnicowanymi wyborami konsumentów. W części badań spada odsetek osób deklarujących weganizm, a sprzedaż niektórych zamienników mięsa maleje. Nie ma jednak podstaw, by na tej podstawie ogłaszać koniec diety roślinnej.
Wiele wskazuje na to, że dla części konsumentów łatwiejszym rozwiązaniem jest ograniczenie mięsa niż jego całkowite wyeliminowanie. Dla producentów i restauratorów kluczowe pozostaje więc pytanie, co sprawia, że po dany produkt lub danie chce się wrócić: smak, cena, jakość i miejsce w codziennym jadłospisie.
Wegetarianizm, weganizm i fleksitarianizm – pytania i odpowiedzi
Ilu jest wegetarian w Polsce?
Nie ma jednej liczby, która pozwalałaby dokładnie określić odsetek wegetarian w Polsce. Panel Ariadna z 2019 roku wskazał, że 8,4% dorosłych Polaków stosowało w poprzednim miesiącu dietę wegetariańską lub wegańską. W badaniu z 2026 roku 2,5% respondentów deklarowało całkowite wyeliminowanie mięsa i wędlin. Wyników tych nie można bezpośrednio porównywać ze względu na różnice w pytaniach i metodologii.
Czy liczba wegan spada?
Według danych GWI w Europie w ciągu dwóch lat do 2023 roku liczba osób określających się jako weganie zmniejszyła się o 29%, a w Wielkiej Brytanii o 15%. W USA Gallup odnotował spadek odsetka osób deklarujących weganizm z 3% w 2018 roku do 1% w 2023 roku. Wyniki dotyczą konkretnych badań i okresów, dlatego nie przesądzają o sytuacji na całym świecie.
Kiedy jest Światowy Dzień Wegan?
Światowy Dzień Wegan przypada 1 listopada. Ustanowiła go w 1994 roku Louise Wallis z brytyjskiego The Vegan Society, z okazji 50-lecia organizacji. W 2026 roku święto wypada w niedzielę.
Kim jest fleksitarianin?
Fleksitarianin to osoba, która ogranicza spożycie mięsa, ale nie eliminuje go całkowicie z diety. Może częściej wybierać dania roślinne, nie rezygnując przy tym z produktów odzwierzęcych.
Źródła
Gallup – In U.S., 4% Identify as Vegetarian, 1% as Vegan (2023)
GWI – Veganism ain’t so hot anymore
Mediacat – Brands navigate waning vegan appetite as veganism drops
GFI Europe – Europe’s plant-based food retail market grows as prices become more competitive
Rzeczpospolita – Mięso musi być na talerzu
Rzeczpospolita – Po sześciu latach spadków znów rośnie sprzedaż mięsa
Notes from Poland – Almost 40% of Poles claim to be cutting back on meat
