Chrupiąca rewolucja. Jak wykorzystanie strączków wpływa na rynek przekąsek?

Są na polskim rynku od ponad trzech dekad. Towarzyszą nam podczas sportowych emocji, filmowych seansów, imprez czy spotkań ze znajomymi. Sięgają po nie młodsi i starsi, a gdy tylko rzucę hasło: „zielona cebulka”, to nikt już nie będzie miał wątpliwości, o jaki produkt chodzi. Chipsy! Dziś trudno sobie wyobrazić sklepowe półki bez charakterystycznych kolorowych i szeleszczących opakowań, ale nie zawsze tak było.

Lata 90. to dla polskiego rynku spożywczego czas wielkich zmian. Obok nowych marek i produktów pojawiły się wtedy reklamy, które całe pokolenia pamiętają do dziś. Swoją pozycję budowały wówczas m.in. Chio Chips, Star Foods (po latach przejęte przez PepsiCo) czy Lay’s. W 1991 roku powstała firma Star Foods, a dwa lata później uruchomiono produkcję chipsów w fabryce Frito-Lay w Grodzisku Mazowieckim. Chipsy zdobywały popularność, a wraz z nimi rodziły się nowe zwyczaje konsumenckie. Z czasem stały się czymś znacznie więcej niż sklepową nowością. Weszły do codzienności, popkultury i rytuałów wspólnego spędzania czasu.

Smaki i opakowania, które budowały polski rynek przekąsek w latach 90. Żródło: Demotywatory

Ponad trzy dekady później chipsy są jednym z najważniejszych segmentów rynku przekąsek w Polsce. Według danych NielsenIQ w okresie od kwietnia 2023 do marca 2024 roku Polacy wydali na słodkie i słone przekąski 27,1 mld zł¹. Aż 5 mld zł przypadło na chipsy i chrupki, które były największą wartościowo pojedynczą kategorią, wyprzedzając m.in. paczkowane ciastka, praliny i tabliczki czekolady. Innymi słowy, prawie co piąta złotówka wydana na przekąski trafiała właśnie do tej kategorii² . Trudno się więc dziwić, że tak duża kategoria wciąż przyciąga producentów, którzy szukają sposobów na wyróżnienie swoich produktów i zainteresowanie konsumentów czymś nowym. To rynek, na którym mocno zakorzenione marki spotykają się z nowymi pomysłami. I oczywiście choć klasyczny chips ziemniaczany wciąż ma się dobrze, coraz częściej do gry wchodzą zupełnie inne składniki.

Smaki i opakowania, które budowały polski rynek przekąsek w latach 90. źródło: YouTube, kliknij żeby zobaczyć.

Przekąszanie weszło nam w nawyk

Przekąski od zawsze kojarzyły się przede wszystkim z przyjemnością. Mają być smaczne, chrupiące, wygodne i dostarczać czegoś, na co akurat mamy ochotę. Dziś jednak ich rola staje się coraz bardziej złożona. Przekąski przede wszystkim grają na naszych zmysłach, mocno na nie oddziałując, a więc smak, zapach i tekstura odgrywają pierwszoplanową rolę. Dziś jednak oczekujemy od nich więcej niż tylko chwilowego rozpieszczania podniebienia. 

Według Innova Market Insights 51% konsumentów na świecie deklaruje sięganie po przekąski co najmniej dwa razy dziennie³. Przekąszanie nie jest więc wyłącznie okazjonalnym dodatkiem do spotkania czy wieczoru przed telewizorem. Coraz częściej wpisuje się w codzienny rytm jedzenia.

Jednocześnie zmieniają się oczekiwania wobec produktów spożywczych. Konsumenci coraz częściej zwracają uwagę na skład, zawartość białka czy błonnika i poszukują produktów odpowiadających ich indywidualnym potrzebom. Według badania Euromonitor Voice of the Consumer: Lifestyles Survey z 2025 roku 4 51% konsumentów na świecie aktywnie poszukuje składników postrzeganych jako zdrowe w żywności i napojach, a 37% uważnie czyta informacje o wartości odżywczej.

Dlaczego te zmiany miałyby ominąć przekąski? Skoro coraz świadomiej wybieramy produkty na śniadanie czy obiad, podobne oczekiwania przenosimy również na to, co jemy pomiędzy posiłkami⁵. Nie oznacza to jednak, że przyjemność schodzi na dalszy plan. Wręcz przeciwnie. Chcemy mieć ciastko i zjeść ciastko. A w przypadku słonych przekąsek: cieszyć się smakiem i chrupkością, a jednocześnie mieć poczucie, że wybraliśmy produkt oferujący coś więcej.

Nie tylko z ziemniaka. Strączki wchodzą do gry

Groch, bób, ciecierzyca czy soczewica to nie nowe odkrycia kulinarne. Znamy je przecież dobrze, zwłaszcza z dań obiadowych, zup czy past do smarowania pieczywa. Ich potencjał dostrzegli też producenci przekąsek i nowością jest sposób, w jaki zaczęli je wykorzystywać. Raport ADM The World of Beans & Pulses: Trends and Opportunities⁶ z 2026 roku zwraca uwagę na przesuwanie strączków poza tradycyjne posiłki. Coraz częściej trafiają one do produktów gotowych do spożycia, przekąsek czy wypieków. Dzięki temu pojawiają się w zupełnie nowych momentach dnia.

To interesująca zmiana. Składniki kojarzone przede wszystkim z przygotowywaniem obiadu dziś mogą znaleźć się w paczce otwieranej podczas oglądania serialu. Nie trzeba gotować soczewicy ani zastanawiać się, co zrobić z ciecierzycą. Wystarczy sięgnąć po gotową przekąskę. 

Rozwój tej kategorii wpisuje się również w zainteresowanie produktami roślinnymi, ale nie ogranicza się do konsumentów na diecie wegańskiej. Chipsy ze strączków mogą być po prostu kolejną propozycją dla każdego, kto lubi odkrywać nowe smaki i formaty.

Co ważne, nie każdy chips ze strączków ma mniej kalorii czy tłuszczu niż tradycyjny ziemniaczany. Wszystko zależy od receptury i sposobu produkcji. Potencjał tej kategorii nie sprowadza się więc do uniwersalnej obietnicy „zdrowszych chipsów”, ale do różnorodności składników, smaków i wartości odżywczych, spośród których konsumenci mogą wybierać.

Źródło: opracowanie własne, Klaudia Bieńkowska

Nowe składniki, znana przyjemność

Na polskim rynku można już znaleźć całkiem sporo przykładów wykorzystania strączków w słonych przekąskach. I nie są to wyłącznie propozycje niszowych producentów. Po nowe surowce sięgają zarówno marki specjalizujące się w roślinnych produktach, jak i firmy od lat obecne na rynku chipsów i chrupek.

Dobrym przykładem jest Moreso ze swoimi Bób Chips, w których głównym bohaterem pozostaje samo ziarno bobu. Nieco inne podejście reprezentują chipsy z czerwonej soczewicy OHO! Lentil Chips czy przekąski Human Nature Food.Swoją ofertę rozwija również LOOPEA’S, wykorzystując m.in. groch i soczewicę w różnych wariantach smakowych.

Od bobu po soczewicę i groch. Strączki w różnych odsłonach słonych przekąsek. Źródło: opracowanie własne, Klaudia Bieńkowska

 

W tym segmencie pojawiają się też duzi gracze. Przysnacki wprowadził chrupki z soczewicy, Sonko oferuje szeroką gamę chipsów z ciecierzycy, a marka Moonsy z portfolio Euro Wafel wykorzystuje soczewicę w chipsach o smakach dobrze znanych konsumentom, takich jak barbecue czy zielona cebulka. Do tego grona dołącza również Bezmięsny z chipsami OH, PEAS!, rozszerzając swoje portfolio poza kategorię roślinnych alternatyw mięsa. To kolejny przykład wykorzystania dobrze znanego surowca w zupełnie nowym kontekście produktowym.

Od bobu po soczewicę i groch. Strączki w różnych odsłonach słonych przekąsek. Źródło: opracowanie własne, Klaudia Bieńkowska

Różnorodność tych propozycji pokazuje, że nie istnieje jeden przepis na strączkową przekąskę. Produkty różnią się surowcem, sposobem przygotowania, teksturą, a nawet tym, jakie korzyści komunikują konsumentom. Wspólna pozostaje jednak dobrze znana okazja konsumpcji: ochota na coś smacznego i chrupiącego.

Potencjał tej podkategorii dostrzega również Euromonitor, który wyodrębnia na rynku słonych przekąsek segment Vegetable, Pulse and Bread Chips i przewiduje wzrost znaczenia alternatywnych chipsów w Polsce wraz z rozwojem ich dystrybucji. Nie oznacza to, że chipsy ze strączków mają zastąpić ziemniaczane. Tak jak na rynku funkcjonują obok siebie wafle ryżowe, kukurydziane czy grochowe, podobnie może rozwijać się różnorodna oferta słonych przekąsek.

Nowość przyciąga. Ale co sprawia, że wracamy?

Nietypowy surowiec, ciekawy branding czy atrakcyjne opakowanie potrafią skutecznie zwrócić uwagę konsumenta. Możemy kupić coś z ciekawości, zachęceni samym pomysłem. Ale czy sięgniemy po ten produkt ponownie? 

Tu zaczyna się największe wyzwanie dla producentów. W przypadku przekąsek liczy się przede wszystkim smak, chrupkość, struktura i cała przyjemność towarzysząca jedzeniu. Nawet najbardziej innowacyjna receptura nie obroni produktu, który nie spełnia naszych oczekiwań. Raport ADM pokazuje, że choć strączki są pozytywnie postrzegane pod względem wartości odżywczych, nie wszystkie cieszą się równie dużą akceptacją smakową. Dlatego tak istotne jest łączenie nowości z tym, co konsument już zna i lubi. Możemy zaproponować mniej typowy surowiec, ale pozostawić znajomy format chipsa czy popularny smak.

Moim zdaniem właśnie tutaj kryje się potencjał strączkowych przekąsek. Mogą zaskakiwać składem, a jednocześnie odpowiadać na dobrze znaną potrzebę: ochotę na coś smacznego i chrupiącego!

Dzisiejsza nowość, jutrzejsza klasyka?

Czy chipsy ze strączków zastąpią chipsy ziemniaczane? Nie i nie sądzę, żeby musiały. Rynek przekąsek jest wystarczająco różnorodny, by jedne i drugie mogły funkcjonować obok siebie, choć oczywiście będą konkurować o uwagę konsumentów i miejsce na sklepowej półce.

Bardziej prawdopodobny wydaje mi się scenariusz, w którym strączki stopniowo przestająprzestaną być postrzegane jako nietypowy składnik chipsów. To, co dziś jest nowością, za dekadę może być czymś zupełnie zwyczajnym. Chipsy z soczewicy czy grochu mogą stać się jednym z oczywistych wyborów, a producenci będą poszukiwać kolejnych surowców, smaków i sposobów przygotowania. 

W końcu jeszcze trzy dekady temu chipsy ziemniaczane same były nowością na polskim rynku. Dziś trudno wyobrazić sobie bez nich sklepowe półki. Kto wie, co będziemy chrupać za kolejne trzydzieści lat i z czego będą nowe “Maczugi”:)?

 

  1. https://www.hurtidetal.pl/article/art_id%2C45220-61/slodkie-i-slone-przekaski-dla-kazdego/
  2. https://hurtidetal.pl/article/art_id%2C44730-61/pod-chmurka-u-must-have-produktowy/
  3. https://www.innovamarketinsights.com/trends/beyond-the-snack-expanding-function-flavor-and-format/
  4. https://www.euromonitor.com/article/from-cravings-to-conscious-choices-the-rise-of-intentional-snacking
  5. https://www.innovamarketinsights.com/trends/consumer-snacking-in-europe/
  6. https://www.adm.com/globalassets/news/adm-stories/2026/beans-and-pulses-trend-report-eng-na-26.pdf
Autor artykułu

Klaudia Bieńkowska

Od prawie dekady porusza się w świecie digital marketingu, łącząc strategiczne myślenie, analitykę i kreację. Doświadczenie zdobywała zarówno w B2C, jak i B2B – w wydawnictwach książkowych, SaaS, e-commerce i FMCG, pracując zarówno w większych organizacjach, jak i mniejszych zespołach, gdzie pomysły często trzeba szybko przekuwać w działanie. Zajmowała się m.in. performance marketingiem, contentem, rozwojem e- commerce, budowaniem marek i wprowadzaniem nowych produktów na rynek. Najbardziej interesuje ją to, co dzieje się na styku marki, produktu i zachowań konsumentów. Wierzy, że dobry marketing powinien korzystać z danych, ale nie może tracić z oczu człowieka po drugiej stronie. Ceni prostotę komunikacji, szybkie testowanie pomysłów i pracę blisko produktu.


Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Witryna jest chroniona przez reCAPTCHA i Google Politykę Prywatności oraz obowiązują Warunki Korzystania z Usługi.