Londyn pokochałam od pierwszego wejrzenia już ponad 20 lat temu. Tym razem, po raz pierwszy, poleciałam tam z dwójką dzieci, więc zamiast spokojnego gastro-weekendu miałam miks restauracji, muzeów, drzemek, czerwonych autobusów i bardzo konkretnych negocjacji przy jedzeniu. Mimo to udało mi się sprawdzić kilka klasyków, odkryć świetną restaurację z owocami morza na łódce i zauważyć kilka rzeczy, które mówią sporo o tym, w którą stronę idzie dziś londyńska scena gastronomiczna. Białko jest wszędzie, kalorie w menu potrafią skutecznie utrudnić zamówienie burgera, a Londyn po raz kolejny przypomniał mi, że jedzenie to tutaj znacznie więcej niż to, co ląduje na talerzu.
Nie potrafię podróżować i patrzeć na restauracje wyłącznie jak na miejsca, w których mam coś zjeść. To chyba zawodowe skrzywienie. Oczywiście najważniejsze nadal jest to, czy jedzenie jest dobre, ale zaraz potem patrzę na menu, sposób opisania dań, wnętrze, zastawę, opakowania, komunikację na witrynie, ekspozycję produktów i to, dlaczego przed jednym miejscem stoi kolejka, podczas gdy do sąsiedniego można wejść bez problemu.
Londyn jest pod tym względem szczególnie ciekawy, bo sektor food jest tutaj bardzo mocno połączony z designem i marketingiem. Dobry koncept gastronomiczny zazwyczaj ma nie tylko dobrego burgera, makaron czy kawę. Ma charakterystyczną identyfikację, bardzo konkretny sposób mówienia o produkcie i pomysł, który da się zrozumieć właściwie w kilka sekund. Podczas ostatniego wyjazdu zauważyłam też dwie rzeczy, które przewijały się właściwie wszędzie: ogromną liczbę produktów high protein i kalorie wpisane bezpośrednio do menu. Do tego oczywiście klasyki, takie jak Borough Market i Covent Garden, oraz kilka miejsc, które warto zapisać przed kolejnym wyjazdem.
Borough Market – bardzo turystycznie, ale nadal warto
Jeżeli zastanawiacie się, gdzie zjeść w Londynie, Borough Market pojawi się prawdopodobnie w pierwszych kilku wynikach wyszukiwania. Nie będę więc udawać, że jest to moje wielkie odkrycie. Jest tłoczno, jest bardzo turystycznie, momentami poruszanie się pomiędzy stoiskami wymaga cierpliwości, ale mimo wszystko uważam, że przynajmniej raz warto tam pojechać.
Nie tylko dlatego, że w jednym miejscu można spróbować bardzo różnych rzeczy. Borough Market jest dla mnie ciekawy także jako przestrzeń do obserwowania tego, jak dziś sprzedaje się jedzenie. Wiele konceptów opiera się na bardzo prostym schemacie: jeden mocny produkt, charakterystyczny wygląd stoiska i coś, co łatwo zapamiętać. Do tego dochodzi chyba najstarszy mechanizm marketingowy świata, czyli kolejka. Wystarczy zobaczyć kilkanaście osób czekających na ten sam tost i nagle człowiek zaczyna się zastanawiać, czy przypadkiem też nie potrzebuje tosta. I te kolorowe bajgle na wejściu, kuszące najmłodszych…
źródło: Magda Malutko, materiały własne
Jednym z takich miejsc jest Kappacasein, słynący z raclette i tostów wypełnionych mieszanką serów. Borough Market opisuje ich cheese toastie właściwie jako lokalną legendę i patrząc na kolejkę, trudno z tym dyskutować. Kilka kroków dalej działa Humble Crumble, gdzie można wybrać ciepłe owoce pod kruszonką i dodatki takie jak waniliowy custard czy opalana beza. To są rzeczy proste, ale bardzo dobrze zaprojektowane również od strony sprzedaży: klient od razu rozumie produkt i dokładnie wie, po co stoi w kolejce.
Borough lubię także dlatego, że w niewielkiej przestrzeni widać całe spektrum dzisiejszego foodu. Z jednej strony sery, pieczywo, mięso czy produkty sprzedawane przez ludzi, którzy zajmują się nimi od lat, z drugiej street food, który świetnie wygląda na Instagramie, kuchnie z różnych części świata i koncepty zbudowane niemal wokół jednego dania. Nie wszystko trzeba tam zjeść, nie do wszystkiego trzeba stać 40 minut, ale warto pochodzić i popatrzeć.
Jeżeli natomiast po Borough Market macie jeszcze ochotę na normalny obiad, w okolicy znajduje się również Padella, jeden z bardziej znanych londyńskich adresów z pastą. To jeden z tych przypadków, kiedy prosta formuła – świeży makaron i niezbyt rozbudowane menu – okazuje się wystarczająca.
High protein w Londynie jest już absolutnym mainstreamem
Jeśli miałabym wskazać jeden trend kulinarny, który najbardziej rzucił mi się w oczy podczas tego wyjazdu, byłoby to zdecydowanie białko. Nie mówię przy tym o sklepach dla sportowców czy półkach z suplementami. Komunikaty „high protein” są dziś na jogurtach, gotowych śniadaniach, puddingach, przekąskach, sałatkach, lunchach i produktach grab & go. Mam wrażenie, że po kilku dniach zaczęłam zauważać liczbę gramów białka szybciej niż nazwę produktu.
I to jest bardzo ciekawe marketingowo, bo pokazuje dużą zmianę w sposobie komunikowania jedzenia. Przez lata produkty miały być przede wszystkim „zdrowe”, „naturalne”, „fit” albo „bez dodatku czegoś”. Dzisiaj komunikat jest zdecydowanie bardziej konkretny. Produkt ma mieć 25 gramów białka, określoną ilość błonnika albo odpowiadać na konkretną potrzebę związaną z energią, sytością czy funkcjonowaniem organizmu.
Widać to już nie tylko na półkach supermarketów. W kwietniu 2026 roku Pret A Manger wprowadził swój największy od lat update menu i sam komunikował go jako ofertę z większą niż kiedykolwiek liczbą opcji wysokobiałkowych. W menu pojawiły się między innymi Protein Plates mające ponad 25 gramów białka, a niektóre dania dochodzą do 50 gramów. The Salad Project ma z kolei całą kategorię Protein Bowls, przy których podawane są kalorie i pełne makro, a część kompozycji zawiera ponad 70 czy nawet 80 gramów białka.
źródło: Magda Malutko, materiały własne
Z perspektywy osoby zajmującej się marketingiem marek spożywczych interesujące jest to, jak bardzo skróciła się komunikacja produktu. Hasło „high protein” spełnia jednocześnie funkcję nazwy kategorii, benefitu i argumentu zakupowego. Nie trzeba już budować skomplikowanej narracji o zdrowym stylu życia. Konsument widzi „34 g protein” i od razu wie, czy produkt odpowiada na jego potrzebę.
Mam poczucie, że ten kierunek będzie jeszcze mocniej widoczny również w Polsce. Szczególnie że dobrze wpisuje się w znacznie szerszy trend jedzenia funkcjonalnego. Coraz częściej oczekujemy od produktu nie tylko tego, że będzie smaczny. Chcemy też wiedzieć, co konkretnie nam daje.
Kalorie w menu, czyli nagle wiesz o swoim burgerze trochę za dużo
Zupełnie innym doświadczeniem są kalorie wpisane bezpośrednio do menu. Wiedziałam wcześniej, że w Wielkiej Brytanii można się z tym spotkać, ale czym innym jest wiedzieć, że taki przepis istnieje, a czym innym próbować zamówić smash burgera i patrzeć jednocześnie na jego kaloryczność. Nie będę ukrywać: psychicznie jest to trochę trudniejsze! Zazwyczaj widzę burgera, czytam składniki, wybieram dodatki i na tym proces decyzyjny się kończy. Tutaj dochodzi konkretna liczba (1384 kcal!), a potem pojawia się naturalne pytanie, czy na pewno mam na to ochotę. Oczywiście ostatecznie wygrała ze mną chęć zjedzenia dobrego burgera, ale przez kilka sekund prowadziłam sama ze sobą zupełnie zbędne negocjacje.
źródło: Magda Malutko, materiały własne
Zaskoczyło mnie to, że nawet w London Transport Museum, w food trucku sprzedającym kawę, również były wyliczenia kaloryczności. A że dziennie piję 3 kawy z mlekiem, to dało mi to do myślenia!
źródło: Magda Malutko, materiały własne
Co ważne, oznaczenia nie są tylko londyńskim zwyczajem. W Anglii od 6 kwietnia 2022 roku duże firmy zatrudniające ponad 250 osób, w tym restauracje, kawiarnie i firmy oferujące jedzenie na wynos, mają obowiązek podawać kaloryczność niepakowanych dań oraz napojów bezalkoholowych. Dane powinny być widoczne w miejscu podejmowania decyzji przez klienta, czyli między innymi w menu, menu online i na platformach do zamawiania jedzenia. Regulacja jest częścią działań związanych z przeciwdziałaniem otyłości i ma z jednej strony pomagać konsumentom podejmować bardziej świadome wybory, z drugiej zachęcać firmy do reformulacji produktów.
Sama idea transparentności jest mi bardzo bliska, ale jednocześnie doświadczenie dobrze pokazuje, jak ogromny wpływ na odbiór jedzenia ma sposób podania informacji. Dokładnie ten sam burger bez liczby obok nazwy jest dla mnie po prostu burgerem. Z liczbą staje się decyzją żywieniową, którą zaczynam analizować.
Z punktu widzenia projektowania menu jest to bardzo ciekawe. Menu nie jest przecież wyłącznie spisem dań. Kolejność pozycji, opisy, ceny, zdjęcia, symbole, nazwy i właśnie dodatkowe informacje wpływają na to, co ostatecznie wybieramy. Tutaj regulator dołożył do tego procesu jeszcze jedną bardzo mocną warstwę.
Covent Garden z dziećmi, czyli sposób na kawę w spokoju
Tym razem podróżowałam z 4,5-letnim synem i roczną córką, więc niektóre moje rekomendacje są nieco inne niż po poprzednich wyjazdach. Jednym z miejsc, które zdecydowanie polecam rodzicom, jest London Transport Museum przy Covent Garden.
Mój syn był absolutnie zachwycony. Są autobusy, stare wagony metra i sporo rzeczy, do których można wejść, które można dotknąć albo przy których można na chwilę zostać kierowcą. Co najważniejsze z punktu widzenia rodzica, dziecko przez jakiś czas rzeczywiście zajmuje się sobą. Można usiąść, wypić kawę i przez moment nie wymyślać kolejnej atrakcji. Dzieci wchodzą do muzeum bezpłatnie, choć również dla nich trzeba wcześniej zarezerwować konkretną godzinę wejścia.
Dodatkowym plusem jest lokalizacja, bo po wyjściu właściwie od razu jesteśmy na Covent Garden, gdzie wybór miejsc do jedzenia jest ogromny. W przypadku podróży z dziećmi takie połączenia są dla mnie idealne: atrakcja, która naprawdę je interesuje, a chwilę później restauracje, do których nie trzeba jechać kolejne pół godziny przez miasto.
źródło: Around us
Gdzie zjeść w okolicy Covent Garden?
Jeśli chcecie zostać w tej części Londynu, dobrym punktem jest Seven Dials Market. Food hall ma tę przewagę, że nie trzeba ustalać jednej kuchni dla całej grupy. Obecnie działają tam między innymi Bleecker, Bad Boy Pizza Society i Pick & Cheese, czyli koncept z taśmociągiem, po którym zamiast sushi jeżdżą sery.
Seven Dials jest zresztą interesujący również jako przykład tego, czym stały się współczesne food halle. Sama różnorodność przestała wystarczać. Poszczególne koncepty muszą być na tyle wyraziste, żeby każdy z nich miał własną tożsamość, charakterystyczny produkt i komunikację. Dobrze widać tutaj, jak gastronomia nauczyła się myślenia kategoriami marek, a nie wyłącznie lokali.
W okolicy zapisałabym też Dishoom Covent Garden, szczególnie jeśli szukacie dobrego śniadania. Nadal można tam zamówić ich charakterystyczne Naan Rolls, w tym Bacon Naan Roll, a do tego Akuri i klasyczny House Chai. Dishoom jest zresztą dobrym przykładem marki restauracyjnej, która od lat bardzo konsekwentnie buduje cały świat wokół jedzenia: od wnętrz i storytellingu po język menu. Właśnie przez tę spójność można wejść do lokalu bez patrzenia na logo i po chwili wiedzieć, gdzie się jest.
Dla fanów makaronów niedaleko działa Bancone przy 39 William IV Street, gdzie świeża pasta powstaje codziennie na miejscu. Restauracja w Covent Garden ma Michelin Bib Gourmand nieprzerwanie od 2020 do 2026 roku. Planowałam pójść tam podczas dnia spędzanego w pojedynkę z dziećmi, ale okazało się to misją w kosmos, choć skończyliśmy w uroczej knajpce Bella Italia. Dla spokoju ducha zamówiłam od razu jedzenie na wynos, żeby w razie krzyków – po prostu wstać i pójść nad Tamizę zjeść w spokoju (każdy rodzic zrozumie).
źródło: Magda Malutko, materiały własne
Sea Garden Boat w Paddington – najlepsze odkrycie było przypadkowe
Jedno z miejsc, które najbardziej zapamiętałam z tego wyjazdu, znaleźliśmy zupełnym przypadkiem. Przy Paddington Basin trafiliśmy na Sea Garden Boat, czyli restaurację z owocami morza działającą na łódce.
Nie miałam jej zapisanej przed wyjazdem, nie widziałam wcześniej w żadnym przewodniku i właśnie takie odkrycia lubię najbardziej. Weszliśmy bez większych oczekiwań, a okazało się, że jest to miejsce, które bardzo chętnie komuś później polecę.
źródło: Magda Malutko, materiały własne
Sea Garden Boat jest zresztą naprawdę świeżym konceptem. Lokal przy 17 Sheldon Square otworzył się 17 lipca 2026 roku. Stoją za nim Natalie i Nuno Fecha, którzy prowadzą również londyńskie lokale Sea Garden, a menu opiera się przede wszystkim na owocach morza z wpływami portugalskimi i południowoafrykańskimi. Są między innymi małże, soft shell crab buns, seafood boil i surf & turf.
Bardzo spodobało mi się jednak nie tylko jedzenie, ale sam pomysł. Siedzisz na łódce przy kanale, dosłownie kilka minut od jednej z najbardziej ruchliwych stacji kolejowych Londynu, a nagle robi się dużo spokojniej. I to jest właśnie przykład konceptu, w którym lokalizacja sama staje się częścią produktu.
Londyn z dziećmi? Tak, chociaż to zupełnie inny wyjazd
Jedna rzecz podczas tego pobytu naprawdę mnie zaskoczyła: w centrum widziałam bardzo mało osób z małymi dziećmi. To oczywiście tylko moja obserwacja z kilku dni, a nie żadne badanie, ale różnica była na tyle duża, że zaczęłam zwracać na nią uwagę. W restauracjach, na ulicach i w najbardziej turystycznych miejscach znacznie częściej widziałam pary, grupy znajomych czy osoby podróżujące bez dzieci.
I trochę się temu nie dziwię, bo Londyn zdecydowanie łatwiej konsumuje się bez wózka, drzemek i konieczności znalezienia przekąski dokładnie w tej sekundzie. To świetne miasto na wyjazd we dwoje albo ze znajomymi. Można zacząć dzień późnym śniadaniem, spontanicznie zmienić restaurację, odstać pół godziny w kolejce do miejsca, które akurat wygląda dobrze, a wieczorem pójść na drinka bez sprawdzania, czy ktoś za chwilę nie zaśnie przy stole.
Z dziećmi trzeba trochę bardziej wybierać. W naszym przypadku świetnie działały miejsca, w których można połączyć ich atrakcje z naszymi. London Transport Museum i Covent Garden są tego najlepszym przykładem. Podobnie sama komunikacja miejska, która dla mnie była sposobem przemieszczania się po Londynie, a dla mojego syna jedną z największych atrakcji całej podróży.
Mimo całej logistycznej gimnastyki poleciałabym ponownie bez większego zastanowienia. Mój syn zakochał się w Londynie, metrze i czerwonych autobusach, a od powrotu pyta, kiedy tam wrócimy. Jego mama ma zresztą dokładnie to samo pytanie, tylko jej lista miejsc do odwiedzenia następnym razem będzie wyglądać trochę inaczej.
Londyn warto oglądać również w supermarketach
Jeżeli interesujecie się jedzeniem nie tylko prywatnie, ale też zawodowo, zrobiłabym podczas wyjazdu jeszcze jedną rzecz: weszła do kilku zwykłych sklepów i miejsc typu grab & go. To właśnie tam czasami najlepiej widać, czego aktualnie szuka konsument. Restauracje mogą sobie pozwolić na długą historię i doświadczenie budowane przez godzinę czy dwie. Produkt na półce ma kilka sekund, żeby zostać zauważony.
W Londynie komunikacja stała się bardzo konkretna. Białko, błonnik, energia, gut health – benefit coraz częściej ląduje na froncie i staje się jednym z najważniejszych elementów projektu opakowania. Jednocześnie produkty funkcjonalne nie wyglądają już jak coś kupowanego wyłącznie w sklepie ze zdrową żywnością. Są estetyczne, nowoczesne i projektowane dokładnie tak samo świadomie jak produkty premium.
To chyba jedna z ważniejszych zmian, które obecnie obserwujemy w foodzie: funkcjonalność przestaje stać w opozycji do przyjemności. Produkt może mieć 30 gramów białka, bardzo dopracowane opakowanie i nadal być komunikowany przede wszystkim jako coś, na co naprawdę mamy ochotę.
Co zapisałabym przed kolejnym wyjazdem do Londynu?
Na pewno wróciłabym na Borough Market, tylko najlepiej w mniej popularnych godzinach. Ponownie poszłabym również do Sea Garden Boat, bo mam ogromną słabość do miejsc, które znajduję bez żadnego przygotowania i które później okazują się jednym z przyjemniejszych punktów wyjazdu. Covent Garden potraktowałabym jako bazę na kilka godzin, szczególnie z dziećmi, a Dishoom, Bancone i Seven Dials nadal spokojnie trzymałabym na liście sprawdzonych adresów.
Nie próbowałabym jednak planować każdego posiłku. Londyn ma tę przewagę, że właściwie cały czas można trafić na coś nowego. Warto więc mieć kilka rezerwacji i kilka pewniaków, ale zostawić sobie miejsce na przypadek. Czasami najlepszym sygnałem jest po prostu dobrze wyglądająca witryna, ciekawie zaprojektowane menu albo kolejka ludzi, którzy ewidentnie wiedzą, po co przyszli.
Z tego wyjazdu przywiozłam zresztą nie tylko listę restauracji. Najbardziej interesujące były dla mnie rzeczy dziejące się trochę obok samego talerza: sposób, w jaki białko stało się jednym z najważniejszych komunikatów sprzedażowych, coraz większa ilość informacji przekazywanych konsumentowi, rola designu w gastronomii i to, jak konsekwentnie najlepsze koncepty budują doświadczenie od pierwszego kontaktu z marką aż po rachunek. Do Londynu więc wrócę, to właściwie pewne. Mój syn dla czerwonych autobusów, ja pewnie dla kolejnej listy restauracji.
I następnym razem, zamawiając smash burgera, naprawdę postaram się nie patrzeć na kalorie!
